Càng hiện đại, loài người càng đau khổ?

Cách đây vài trăm năm, người ta không có máy tính để chơi game, không có một cái máy to to giúp giặt giũ quần áo, không có điều hòa trong những ngày hè oi bức cũng chẳng có những phòng gym để rèn luyện cơ bắp. Nhưng chúng ta - những con người hiện đại đầy u sầu - liệu có hạnh phúc hơn khi có nhiều sự tiện nghi hơn?

Loài người không sinh ra để ngồi trong văn phòng.
Kể từ cách đây vài chục ngàn năm hay hơn thế, những gã Sapiens đầy tài năng đang rong ruổi trên những thảo nguyên rộng lớn hoặc thi thoảng đổi gió bằng việc dạo chơi trong các khu rừng nguyên sinh hùng vĩ để săn bắn hái lượm. Để đáp ứng được với tập tính này, loài Sapiens phải được trang bị những kĩ năng thượng dạng thượng thừa - thứ mà sau này sẽ bị lũ con cháu làm ô uế đi mất - đó là khả năng chạy nhanh, mũi nhạy, tai thính, tay chân linh hoạt, cơ bắp phát triển, mắt tinh, đầu óc nhạy bén,... 
Trải qua những cú lừa lớn của lịch sử, loài người bị cuốn vào các cuộc Cách mạng lớn để rồi từ đó mọi thứ thay đổi: Cách mạng Nông nghiệp, cách mạng Công nghiệp, cách mạng Khoa học - kĩ thuật,... Điểm chung của các cuộc cách mạng là tạo ra được nhiều vật chất hơn, nhiều "thứ" hơn. Còn việc có giúp con người hạnh phúc không? Mình không biết, nhưng đoán là không.
Ở cú lừa đầu tiên mang tên "Cách mạng Nông nghiệp", Sapiens từ giống loài phượt thủ ngạo mạn, làm chủ thiên nhiên nay phải gom lưng vất vả trên những cánh đồng lúa mì. Loài người không tiến hóa để khom lưng trên các cánh đồng hay vất vả cày xới giữa trưa hè, nhưng nay họ phải như thế. Lúc còn là phượt thủ, Sapiens ăn uống rất phong phú và đa dạng từ thịt thú rừng, trái cây, các loài nấm cho đến những loại côn trùng khác nhau, nhưng nay khẩu phần ăn chỉ quanh quẩn vài ba loại ngũ cốc và thịt của một số loài gia súc. Khi sống cuộc sống nông dân, Sapiens phải định cư và các khu vực này thường phát triển thành các ổ dịch bệnh - thứ mà họ ít phải đối diện trong những ngày còn rong ruổi.
Kết quả hình ảnh cho meadow 4k picture

Loài người bị cuốn vào các hoạt động nông nghiệp mà không thể thoát ra được, vì khi lờ mờ nhận ra làm nông dân khổ hơn làm phượt thủ, loài Sapiens đã không thể quay lại vì số lượng cá thể quá đông và chỉ có thể nuôi sống giống loài bằng nông nghiệp. Loài Sapiens nghĩ rằng nông nghiệp phát triển khiến họ có nhiều lương thực dư dả hơn, nhưng điều này cũng khiến họ sinh nhiều con hơn, và những đứa con này sẽ lại tạo áp lực ngược lại với vấn đề lương thực. Và cứ như thế, người ta nghĩ rằng "sẽ ổn định", nhưng cái ổn định đó không bao giờ tới vì chúng luôn kéo theo những rắc rối khác. Cuộc sống nay đây mai đó không phải lo nghĩ gì nay dần được thay thế bằng những kế hoạch lâu dài và ổn định. Và cái thứ "lâu dài, ổn định" ấy ngày càng phức tạp hơn và góp phần to lớn đè nặng lên mỗi cá thể được sinh ra trong thời buổi hiện đại này.
Ở các cú lừa tiếp theo mang tên cách mạng Công nghiệp và khoa học - kĩ thuật, loài người ngày càng có nhiều hơn sự tiện nghi, nhưng không đi kèm theo sự thoải mái và hạnh phúc. Chúng ta có thêm máy giặt để giúp đỡ giặt quần áo, nhưng thời gian để dành giặt quần áo ấy sẽ được dùng để rửa chén. Hoặc giả sử như chúng ta có cả máy rửa chén, máy giặt, robot giúp việc, blah blah blah những thứ tương tự vậy, chúng ta phải hi sinh tất cả thời gian để làm những việc ấy để làm những việc khác sao cho kiếm được tiền để chi trả ngược lại những tiện nghi kia. Chúng ta không viết thư tay nữa mà dùng các phương thức liên lạc khác như inbox hay email, và tin nhắn thường tới ngay tức khắc - đồng nghĩa với việc phải trả lời ngay tức khắc. Nếu như viết thư tay khiến chúng ta cân nhắc cẩn trọng và chọn lọc ra thông tin quan trọng nhất để trao đổi thì ngày nay lại phải trả lời nhiều email hơn với nhiều kiểu thông tin khác nhau hơn và người bên kia bao giờ cũng muốn chúng ta trả lời nhanh nhất có thể. Thế là thêm áp lực rồi còn gì?

Loài người cổ đại không có thảm để hút bụi, không có bát đũa để rửa, không có xe cộ để bảo dưỡng và chẳng có hóa đơn để thanh toán. Họ thi thoảng phải đối mặt với thú dữ và các vết thương chí mạng dẫn đến chết người nhưng cũng chỉ có thế. Loài người hiện đại chúng ta phải mở mắt từ sáng sớm, tranh thủ làm một mớ các thủ tục phức tạp để cơ thể trông ổn trong mắt người khác, rồi nhanh chóng di chuyển trong các làn đường đầy khói bụi, hòa mình vào đám đông rồi chui vào một cái "hộp" nào đấy, cặm cụi cả ngày trong áp lực rồi đêm về lại lo việc ăn uống, dọn dẹp và tắm rửa. Càng hiện đại, càng nhiều bệnh tật, và để đối phó lại bệnh tật chúng ta phải có tiền: có tiền để ăn uống đầy đủ hơn, có tiền để chữa bệnh, có tiền để đám tang của bản thân trông ổn một chút. Và để có tiền chữa bệnh, chúng ta phải cày cuốc đến lâm bệnh. Trong khi đó, loài người cổ đại thức dậy khi họ muốn, rong chơi trên các cánh đồng, săn bắn và hái lượm vừa đủ cho buổi hôm đó, rồi quay trở về hoặc tiếp tục đi tiếp tùy theo họ muốn gì. Loài người cổ đại có một chế độ ăn uống lành mạnh, chế độ sinh hoạt lành mạnh nên có một thể chất cực kì tốt, hơn hẳn những vận động viên ở thời điểm hiện tại. Họ ít bệnh tật hơn, ít lo lắng hơn và vì thế cũng hạnh phúc hơn. Họ có thể chết hoặc chứng kiến người khác chết mà không làm gì được, nhưng nếu họ không cảm thấy phiền lòng lắm về điều này thì cũng ổn chứ đúng không?

Loài người hiện đại sinh ra khi xã hội đã quá mức hoàn chỉnh, áp lực không chỉ hữu hình mà còn vô hình từ những định kiến, những kì vọng từ các mối quan hệ như gia đình và xã hội. Chúng ta PHẢI làm rất rất nhiều thứ và có nhiều mối lo hơn: chúng ta phải có tiền, phải hiểu biết và phải được việc. Và để được như thế, người ta phải làm nhiều hơn, áp lực hơn, mệt mỏi hơn. Chúng ta sẽ có nhiều hơn, biết nhiều hơn, nhưng liệu như thế là sống tốt hơn?
Và trong cuộc sống áp lực như thế, chúng ta thường chọn cách du lịch để thư giãn. Nhưng liệu du lịch có là thư giãn? Việc đi nhiều nơi, tiếp xúc nhiều người, gặp nhiều chuyện,... có thật sự khiến chúng ta thoải mái hơn hay chỉ là một trò lừa bịp, những lời kêu gọi của chủ nghĩa lãng mạn và chủ nghĩa tiêu thụ? Chúng ta có thể đi xa hơn nhưng để có tiền đi xa chúng ta phải lao động nhiều hơn và mệt mỏi nhiều hơn. Mỗi người hiện đại đều mong muốn giải tỏa bằng cách này hay cách khác, và để giải tỏa họ phải gánh thêm trên mình những áp lực. Mỗi người chúng ta như những con rối trong guồng quay phát triển của xã hội, không hơn không kém. Người cổ đại không cần phải làm việc này để làm việc kia, họ không bị áp lực để phải... đi du lịch. Họ đơn giản chỉ việc chọn việc họ muốn làm. Họ không biết tới những vùng đất cách xa vài trăm km, không có nhu cầu tới đó để giải tỏa áp lực, thế nên không chịu áp lực trong việc phải chế tạo ô tô để đi đến đó. Người ta cũng nghĩ rằng nếu họ chưa hạnh phúc tức là do họ chưa sở hữu thứ họ cần và họ nên mua nhiều hơn, và để mua nhiều hơn thì họ lại phải tiếp tục lao động kiếm nhiều tiền hơn, và những thứ họ mua cũng sẽ lại tiêu tốn đi thời gian và sự quan tâm của họ. Con người dần khác nào nô lệ của những nhu cầu vô hình?
*Đọc thêm về chủ nghĩa tiêu thụ:
Ngày nay, mọi người nghĩ rằng đã thoát khỏi những xiềng xích so với thời phong kiến, nhưng lại quên mất bản thân đang mang trong mình những xiềng xích khác phức tạp hơn rất nhiều. Việc vừa đẻ ra đã phải đối mặt với vô số những quy luật vô hình cố hữu mà không thể tách ra được khiến con người nghĩ rằng cuộc sống vốn là như vậy. Nhưng không, nó đang là như vậy, không phải đã từng là như vậy và sẽ tệ hơn như vậy nữa. Phản ứng của một cá nhân thì chẳng làm được gì, khi cả thế giới chạy theo cơn cuồng mua sắm thì kẻ chửi bới bị cho là ghen ăn tức ở. Khi mà cả thế giới đi theo chủ nghĩa xê dịch thì kẻ yên phận một chỗ được cho là thất bại và thiếu bản lĩnh. Khi mà cả thế giới tin vào đồng đô la và giá trị của nó thì kẻ phản đối nó, gọi là chỉ là tờ giấy lộn được gắn lên những niềm tin vô hình và đang gây ra biết bao đau khổ sẽ được gọi là thằng khùng. Khi mà cả thế giới tin vào hệ thống pháp luật và tuân theo nó thì kẻ phản đối điều này và gọi đó là những thứ xiềng xích vô lý sẽ bị đem ra xử tử.
Trừ khi, cả thế giới đều nghĩ như vậy, nó sẽ là như vậy.
Chỉ cần cả thế giới cùng nghĩ về điều gì đó, không quan trọng là điều gì, nó sẽ  trở thành điều đúng đắn.

Đọc thêm phần trước tại đây:
Tham khảo:
Kết quả hình ảnh cho sapiens lược sử loài người


Ủng hộ tác giả: 
- Ngân hàng: Vietcombank
- Số tài khoản: 0091000650947
- Chủ thẻ: Tran Van Tien
- Chi nhánh: Vietcombank Kien Giang
33
6586 lượt xem
33
65
65 bình luận